Bouwhistorisch Onderzoek
Het bouwhistorisch onderzoek bestaat uit grondige historische analyses waarbij een (monumentaal) pand zorgvuldig en gedetailleerd in kaart wordt gebracht. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de bouwgeschiedenis van het gebouw, zoals de verschillende bouwfasen, toegepaste bouwtechnieken en sporen van eerder onderhoud of verbouwingen, maar ook naar de gebruiksgeschiedenis. Zo worden de uiteenlopende functies die het pand door de jaren heen heeft gehad en de wisselende eigenaren onderzocht. Deze gecombineerde informatie vormt de basis voor het vaststellen en beschrijven van de cultuurhistorische waarden van het gebouw.
Er zijn verschillende vormen van bouwhistorisch onderzoek. Afhankelijk van de diepgang en het doel van het onderzoek zijn er drie vormen van bouwhistorisch onderzoek: de bouwhistorische inventarisatie, de bouwhistorische verkenning en de bouwhistorische ontleding.
De keuze voor de onderzoeksvorm hangt af van hoeveel detail nodig is voor plannen, beheer, onderhoud en restauratie. Daarbij spelen drie factoren een rol. Ten eerste de omvang van de ingreep: deze kan een deel van het gebouw betreffen of het hele object. Daarnaast is het belangrijk of al bekend is welke waarden het gebouw heeft. Als dat nog niet duidelijk is, wordt eerst een verkenning gedaan om te bepalen of verder onderzoek nodig is. Tot slot is de toegankelijkheid van het gebouw van belang. Belemmeringen zoals verlaagde plafonds kunnen het onderzoek beperken, terwijl een gestript gebouw juist meer informatie kan opleveren.
Bouwhistorische inventarisatie
Een bouwhistorische inventarisatie brengt de cultuurhistorische waarden van gebouwen in een gebied op een heldere en overzichtelijke manier in kaart. Door een zorgvuldige analyse van het exterieur, aangevuld met gericht bronnenonderzoek, ontstaat snel inzicht dat van grote waarde is voor beleid, bescherming van monumenten (aanwijzingen) en het opstellen van waarden- of verwachtingskaarten. Met oog voor detail én het grotere geheel worden de resultaten vastgelegd in een duidelijke rapportage, eventueel ondersteund met kaartmateriaal. Deze aanpak biedt een betrouwbare basis voor vervolgonderzoek en weloverwogen keuzes, waarbij expertise in bouwhistorie en erfgoedzorg centraal staat.
Bouwhistorische verkenning
Een bouwhistorische verkenning biedt helder inzicht in de bouwgeschiedenis en cultuurhistorische waarden van een gebouw. Door te kijken naar bouwvorm, ontwerp, gebruiksveranderingen, constructie, indeling en afwerkingen, en dit te combineren met literatuur, beeldmateriaal en archiefonderzoek, ontstaat een betrouwbaar overzicht. De resultaten worden vastgelegd in een overzichtelijk rapport, inclusief globale bouwfasering- en waardestellingstekeningen, met eventueel aanbevelingen voor vervolgonderzoek. Met ervaring en oog voor detail zorg ik ervoor dat deze verkenning een solide basis vormt voor verdere plannen, waarbij de unieke waarde van het gebouw centraal staat.
Bouwhistorische opname
Een bouwhistorische opname of ontleding is een diepgaand onderzoek dat de bouwgeschiedenis en cultuurhistorische waarden van een gebouw tot in detail in kaart brengt. Hierbij worden bouwvorm, ontwerp, gebruiksveranderingen, constructie, indeling, afwerkingen en bouwsporen uitgebreid onderzocht, ondersteund door literatuur- en archiefonderzoek. Zo ontstaat een volledig overzicht van de historische ontwikkeling en de onderdelen van bijzondere betekenis. De resultaten worden vastgelegd in een uitgebreide rapportage, inclusief beeldmateriaal, bouwfasering- en waardestellingstekeningen, en kunnen worden aangevuld met een ruimteboek of aanbevelingen voor vervolgonderzoek. Met ervaring en oog voor detail zorg ik ervoor dat deze opname een betrouwbare en waardevolle basis biedt waar deze nodig is voor complexe bouwplannen, herbestemming of integrale verduurzaming.
URL 2007
De onderzoeken met verschillende diepgang zoals beschreven worden uitgevoerd conform de Uitvoeringsrichtlijn Bouwhistorisch Onderzoek met waardestelling (URL 2007), opgesteld door de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM) vastgesteld door het Centraal College van Deskundigen Restauratiekwaliteit (2024). De waardering geschiedt zowel in geschreven tekst als op de (gevel)tekeningen (door middel van de voorgeschreven kleuren in de URL 2007).
Bouwhistoricus
Als bouwhistoricus beschik ik over een brede set aan kennis en vaardigheden. Dit omvat onder andere kennis van bouwhistorie, bouwmaterialen en -technieken, alsook inzicht in (streekeigen) bouwwijzen, typologieën en detailleringen.Daarbij gebruik ik mijn ruimtelijk inzicht en analytisch vermogen om bouwkundige en technische tekeningen te lezen én zelf schetsen en bouwkundige uitwerkingen te maken.
Daarnaast heb ik ruime ervaring met archief-, dossier- en literatuuronderzoek en kan ik stilistische kenmerken herkennen en plaatsen binnen de architectuur- of interieurhistorische context. Ik kan de omvang van een onderzoek inschatten, de benodigde disciplines en professionals identificeren en dit vastleggen in een helder Plan van Onderzoek.
Verder verzorg ik bouwkundige tekeningen en schetsen op maat, stel waardestellingen op en herken archeologische, landschappelijke, stedenbouwkundige, architectuurhistorische, kunsthistorische en cultuurhistorische waarden. Met deze brede expertise kan ik een volledig beeld geven van een gebouw of ensemble, altijd met oog voor detail én de historische waarde.
Heb je een vraag?
Vind hier je antwoorden op de meest gestelde vragen. Staat jouw vraag hier niet tussen, neem dan gerust contact met ons op.
Welke type onderzoek zijn er?
Er zijn drie typen: een bouwhistorische inventarisatie (redengevende omschrijving), bouwhistorische verkenning (vaak voldoende voor restauratie of verbouw) en bouwhistorische ontleding (complexe bouwplannen, herbestemming of integrale verduurzaming).
Wie voert het onderzoek uit?
Als bouwhistoricus beschik ik over uitgebreide kennis van bouwhistorie, bouwmaterialen, bouwtechnieken en typologieën. Ik combineer ruimtelijk inzicht en analytisch vermogen met het vermogen om bouwkundige tekeningen te lezen én zelf uit te werken. Daarnaast heb ik ervaring met archief- en literatuuronderzoek, kan ik stilistische kenmerken herkennen, waardestellingen opstellen en diverse cultuurhistorische waarden onderkennen.
Hoe lang duurt een onderzoek?
Dat is (natuurlijk) zeer afhankelijk van de diepgang van het onderzoek én de omvang van het gebouw. Qua doorlooptijd moet rekening worden gehouden: Voor een korte inventarisatie (redengevende omschrijving) gemiddeld 2-4 weken, voor een bouwhistorische verkenning ongeveer 4-8 weken, voor een bouwhistorische ontleding 8-12 weken.
Wat kost een onderzoek?
De prijs van een bouwhistorisch onderzoek hangt af van de omvang van het gebouw en de gewenste diepgang. Een inventarisatie levert een globaal overzicht op, terwijl een verkenning of ontleding uitgebreider en gedetailleerder is, met mogelijk meerdere bezoeken en archiefonderzoek. Omdat elk gebouw uniek is, wordt er altijd een offerte op maat opgesteld. Neem contact met mij op, dan wordt besproken welk onderzoek het beste past en ontvangt u een duidelijke, vrijblijvende prijsindicatie.